Rehber

Lodos nedir? Denizde lodos neden önemli, nasıl takip edilir?

By Published
Bulutlu bir günde dalgalı liman suyunda kırmızı bir şamandıra, arkada mendirek

Lodos, Türkiye'nin batı kesimlerinde güneybatı yönlerden esen sıcak rüzgârın adı. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün (MGM) tanımına göre hızı ve hamlesi bazen 40 ile 60 knot'a kadar çıkar ve denizciler için oldukça önemlidir. Kısa cevap: lodos beklenen bir günde yola çıkmadan önce MGM'nin deniz tahmin bültenini ve meteorolojik uyarılarını okuyun, güneybatıya açık bir koya ya da limana güvenmeyin.

Bu yazıdaki tanımlar ve rakamlar MGM'nin yayımladığı kaynaklardan alındı. Kaynaklar yazının sonunda.

Lodos hangi yönden eser?

Güneybatıdan. Türkçe rüzgâr adları rüzgârın geldiği yönü anlatır: lodos güneybatıdan gelir ve kuzeydoğuya doğru eser. MGM'nin Meteoroloji Sözlüğü'ndeki tanımlarıyla öteki adlar şöyle:

  • Poyraz: kuzeydoğudan esen soğuk rüzgâr
  • Gündoğusu: doğudan esen soğuk ve kuru rüzgâr
  • Keşişleme: güneydoğudan esen, oldukça kuru ve sıcak rüzgâr
  • Kıble: güneyden esen, oldukça sıcak ve nemli rüzgâr
  • Lodos: güneybatı yönlerden esen sıcak rüzgâr
  • Günbatısı: batıdan esen sıcak ve nemli rüzgâr
  • Karayel: yağmurlu bir dönemin ardından 2–3 gün boyunca sürekli esen kuzeybatılı rüzgâr

Lodos ne kadar sert eser?

MGM'ye göre lodosun hızı ve hamlesi bazen 40 ile 60 knot'a ulaşır. Bir knot 1,852 km/saat olduğundan bu yaklaşık 74 ile 111 km/saat demek. Karşılaştırma için MGM'nin Bofor ıskalasında 8 kuvvet, yani fırtına, 34–40 knot'tur.

Güneybatı rüzgârı her zaman bu kadar sert esmez. MGM'nin 11 Kasım 2026'da yayımladığı deniz bülteni, Marmara'da o gün için güney ve güneybatıdan 3 ila 5 kuvvetinde rüzgâr bekliyordu. Aynı bülten iki gün sonrası için 5 ila 7, yer yer 8 kuvvetinde rüzgâr öngörüyordu.

Lodos denizde neden önemli?

MGM'nin sözlüğü lodos için şunların altını çiziyor:

  • Deniz ulaşımı: zaman zaman Ege, Marmara ve Batı Akdeniz'de deniz ulaşımını etkiler.
  • Can ve mal güvenliği: kara ve denizde can ve mal güvenliğini tehlikeye sokacak olaylara neden olabilir.
  • Sıcaklık: estiği sürece sıcaklıkların normallerinden fazla artmasına neden olur ve yağmurun peşinden sıcak bir hava getirir.
  • Kış etkisi: özellikle kışın, sıcak esmesi nedeniyle karları eritir ve zaman zaman taşkın, sel ve su baskınlarına yol açar.

Teknede bunun anlamı şu: lodosta güvenli yer, güneybatıdan gelen rüzgâra ve denize karşı bir kara parçasıyla korunan yerdir. Güneybatıya açık bir koyda demirdeyseniz rüzgâr ve dalga tekneyi kıyıya doğru iter.

Lodos ile poyraz arasındaki fark nedir?

İkisi zıt yönlerden eser. Lodos güneybatıdan gelen sıcak bir rüzgârdır. Poyraz ise kuzeydoğudan gelen soğuk bir rüzgârdır. MGM'ye göre poyraz Karadeniz'in kuzeydoğuya bakan kıyıları ile İstanbul Boğazı'nda hasar yaratabilecek şiddette esebilir ve kışın kuzey kıyılarda kar yağışına neden olur.

Lodos MGM bülteninde nasıl okunur?

MGM'nin 3 günlük haritalı deniz tahmin bülteni denizleri Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz olarak ayırır ve her biri için hava durumunu, rüzgârı, dalga yüksekliğini ve görüşü verir. Her günün başında bir "Fırtına" satırı vardır. Bültende rüzgârın adı geçmez, yalnızca yönü yazılır. MGM sözlüğüne göre güneybatı yönü lodosu, güney yönü kıbleyi anlatır. Bu yüzden "Güney ve güneybatıdan 4 ila 6 yer yer 7 kuvvetinde" gibi bir satır, güneyden ve güneybatıdan esen rüzgârı birlikte tarif eder.

Örneğin 11 Kasım 2026'da yayımlanan bülten (yayın no 315) güney ve güneybatı rüzgârı için şunları öngörüyordu:

  • 12 Kasım, Marmara: güney ve güneybatıdan 4 ila 6, yer yer 7 kuvvetinde rüzgâr ve 1,5 ila 2,5 m dalga. Batı Karadeniz, Marmara ve Ege'de fırtınamsı rüzgâr bekleniyordu.
  • 13 Kasım, Marmara: güney ve güneybatıdan 5 ila 7, yer yer 8 kuvvetinde rüzgâr ve 2,0 ila 3,0 m dalga. Batı Karadeniz, Marmara ve Kuzey Ege'de fırtına, Güney Ege'de fırtınamsı rüzgâr bekleniyordu.
  • 13 Kasım, Kuzey Ege: güney ve güneybatıdan 5 ila 7, yer yer 8 kuvvetinde rüzgâr.

Tahminler her gün güncellenir. Yola çıkmadan önce her zaman en son bülteni okuyun.

"4 ila 6 kuvvetinde" ne demek?

Bülten ve uyarılardaki kuvvet, Bofor ıskalasındaki kuvvettir. MGM'nin uyarı sayfaları bunun için Bofor ıskalasına bağlantı verir. MGM'nin Bofor ıskalasına göre:

  • 4, orta rüzgâr: 11–16 knot (20–28 km/saat), yaklaşık 1 m dalga
  • 5, sert rüzgâr: 17–21 knot (29–38 km/saat), yaklaşık 2 m dalga
  • 6, kuvvetli rüzgâr: 22–27 knot (39–49 km/saat), yaklaşık 3 m dalga
  • 7, fırtınamsı rüzgâr: 28–33 knot (50–61 km/saat), yaklaşık 4 m dalga
  • 8, fırtına: 34–40 knot (62–74 km/saat), yaklaşık 5,5 m dalga
  • 9, kuvvetli fırtına: 41–47 knot (75–88 km/saat), yaklaşık 7 m dalga
  • 10, tam fırtına: 48–55 knot (89–102 km/saat), yaklaşık 9 m dalga

Iskaladaki hızlar açık ve düz bir alanda 10 m yükseklikteki rüzgâr içindir. Iskalada 7 kuvvetin adı fırtınamsı rüzgâr, 8 kuvvetin adı fırtınadır. Bültenin "Fırtına" satırı da bu adları kullanır.

MGM'nin uyarı sayfalarındaki rüzgâr hızı sınıflandırması biraz daha kabadır: 22–33 knot kuvvetli rüzgâr, 34–40 knot fırtına, 41–47 knot kuvvetli fırtına, 48–55 knot tam fırtına. İki kaynak arasında böyle küçük farklar görürseniz, o günün bülteni ve uyarısındaki ifadeye göre karar verin.

Lodos beklenirken ne yapmalı?

  1. Bülteni ve uyarıları okuyun: MGM'nin uyarı sayfalarında beklenen olay, beklendiği yer, başlama ve bitiş zamanı ve olayın şiddeti yazar.
  2. Bulunduğunuz yeri haritada düşünün: Koyun ya da limanın ağzı güneybatıya bakıyorsa lodosta dalga içeri girer.
  3. Hamleyi hesaba katın: MGM'nin tanımı lodosun hızından ve hamlesinden birlikte söz eder. Planınızı ortalama rüzgâra göre değil, hamleye göre yapın.
  4. Bağlamayı önceden kontrol edin: Halatları, usturmaçaları ve demiri rüzgâr artmadan gözden geçirin.
  5. Şüphedeyseniz çıkmayın: Fırtınamsı rüzgâr ya da fırtına beklenen bir günde limanda kalmak her zaman bir seçenektir.

MARLOG'un Hava sekmesi seçtiğiniz bir nokta için rüzgârın yönünü, knot olarak hızını ve hamlesini, metre olarak dalga yüksekliğini gösterir. Resmî uyarıları göstermez, onlar için MGM'yi izleyin. MARLOG'u App Store'dan indirin.

Kaynaklar

← All entries